
Kitap Kavramı Bağlamında Çeşitlenen Tasarım Nesnelerine Dair Bir Öneri
Şu kitabın bölümü:
Bakar Fındıkcı,
M.
(ed.)
2025.
Tasarımın Dönüşümü: Grafik Sanatlarda Güncel Yaklaşımlar.
Özet
Bu inceleme, kitap kavramının en genel tanımıyla tarihsel, işlevsel ve tasarımsal anlamlarına özelde “nesne kitap” bağlamında yeni tasarım yaklaşımlarını ele almaktadır. Kitabın fiziksel bir nesne olmanın ötesine geçerek bir tasarım ve deneyim aracı haline dönüşümünü vurgulamaktadır. Bu bağlamda Bülent Erkmen ve Ferit Edgü’nün “Kitap” çalışması incelenmektedir. Bu çalışma, kitabın geleneksel yapısına karşı bir tasarım dili geliştirerek hem görsel hem de metinsel unsurların yeniden nasıl yapılandırılabileceğine bakmaktadır. Aynı zamanda, kitabın bir tiyatro sahnesi gibi görünebileceğini, sinematografik bir anlatı gibi okunup deneyimlenebileceğini öne sürmektedir. Okuyucunun artık yalnızca metni değil, kitabın kendisini bir bütün olarak deneyimlemesi vurgulanmaktadır. Kitap tasarlama alışkanlığına eleştirel bir şekilde bakıp bilinen doğruyu tersine çeviren Erkmen ve Edgü bağlamında kitabın nasıl bir dönüşüm geçirdiği ve bu dönüşümün yeni okuma deneyimleri sunma potansiyeli bu incelemenin temel sorunlarından biridir.
Bu yaklaşım, kitabın yalnızca metinlerin taşıyıcısı değil, bir bütün olarak deneyimlenen bir nesne olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda, Bülent Erkmen ve Ferit Edgü iş birliği ile tasarlamış olan “Kitap” adlı çalışma örnek olarak gösterilmiştir. Kitabın metinsel, görsel ve fiziksel özelliklerinin nasıl yeniden yorumlanabileceğine dair bir örnek olan “Kitap”, geleneksel tasarım anlayışını sorgularken, kitaba özgü yeni olanakların peşinden gitmektedir. İnceleme sonucu olası başka tasarımlara olanak sağlamaktadır. Bu bağlamda, bahsi geçen tasarım ile Stravinsky’nin “Bahar Ayini” adlı yapıtıyla paralellik kurularak çıkarım yapılmıştır. Her iki çalışmada da geleneksel düzeni tersine çevirerek yeni bir dil yaratma çabası öne çıkartılarak disiplinler arası bir öneri sunulmuştur.