Kumarin İçeren Metal Kompleksleri ve Uygulamaları
Şu kitabın bölümü: Kaloğlu, N. (ed.) 2025. Kimya Alanında Güncel Araştırmalar.

Mert Olgun Karataş
İnönü Üniversitesi

Özet

Kumarin, benzen ve a-piran halkalarının birleşmesinden oluşmuş oksijen içeren heterosiklik bir bileşiktir. İlk olarak 1820 yılında izole edilen kumarin, günümüzde başta anti-koagulan, anti-kanser, enzim inhibisyonu, anti-HIV olmak üzere çeşitli biyolojik özellikleri ve foto-fiziksel özellikleri nedeniyle yoğun şekilde araştırılmaktadır. Diğer taraftan Sisplatin ve Salvarsan gibi metal komplekslerinin modern tıpta başarı ile uygulanmasının ardından son yüzyılda metal komplekslerinin biyolojik uygulamalarına yönelik araştırmalar hız kazanmıştır. Metal komplekslerini, organik ve hali hazırda kendi biyolojik ve/veya foto-fiziksel özellikleri olan ligandlar ile hazırlamak daha etkili komplekslerin hazırlanması için izlenen yeni bir stratejidir. Kumarin de bu amaçla ligand veya ligandın yapısında incelenen organik bileşiklerden birisidir. Özellikle son on yılda kumarin içeren çok sayıda metal kompleksi hazırlanmıştır. İlk hazırlanan kompleksler platin, altın, palladyum, rutenyum gibi soy metaller ile olsa da son yıllarda bakır, nikel, kobalt ve çinko gibi daha ucuz metaller ile de çok sayıda kompleks hazırlanmış ve özellikleri incelenmiştir. Kumarinin metal kompleksine dahil edilmesinin en belirgin avantajının kumarinin floresans özelliği nedeniyle kompleksin hücre içine alımının takibine imkan sağlaması olduğu görülmektedir. Ayrıca az sayıda olsa da kumarin içeren metal komplekslerinin başarılı katalitik uygulamaları da bildirilmiştir.

Anahtar Kelimeler:

Kaynakça Gösterimi

Karataş, M. O. (2025). Kumarin İçeren Metal Kompleksleri ve Uygulamaları. In: Kaloğlu, N. (ed.), Kimya Alanında Güncel Araştırmalar. Özgür Yayınları. DOI: https://doi.org/10.58830/ozgur.pub687.c2899

Lisans

Yayın Tarihi

24 March 2025

DOI