
Çevre Muhasebesi
Şu kitabın bölümü:
Şenel,
S.
A.
(ed.)
2025.
Dijital Dönüşümün Muhasebe Mesleğine Etkileri ve Meslekte Uzmanlaşma.
Özet
Muhasebe kavramı genellikle, işletmelerde meydana gelen ve para ile ifade edilen işlemleri kaydeden, sınıflandıran, analiz edip yorumlayan ve sonuçlarını raporlayan bir meslek olarak tanımlanmaktadır. Ancak bilindiği gibi hızla değişen dünya ekonomisinde, küreselleşme ve rekabet olguları etrafında gelişen dinamikler; ekonomik, sosyal ve teknolojik alanlarda olduğu gibi muhasebe alanında ve uygulamalarında da önemli değişikliklere ve gelişmelere sebep olmuştur.
Muhasebe alanında ve uygulamalarında özellikle son 20-30 senelik süreçte yaşanan değişikliklere ve gelişmeler paralelinde muhasebe mesleğinde yeni uzmanlık alanlarının ortaya çıktığı görülmektedir. Bu uzmanlık alanları içinde bağımsız denetim en bilineni olmakla birlikte muhasebe mesleğinin yeni uzmanlık alanları bağımsız denetim ile sınırlı değildir. Muhasebe mesleğinde; adli muhasebe, yalın muhasebe, medikal muhasebe, nöro muhasebe, süreç muhasebesi, sürdürülebilirlik muhasebesi ve entegre raporlama, muhasebe bilgi sistemi uzmanlığı, uzay muhasebesi gibi -sayılanlarla sınırlı olmamak üzere- birçok farklı uzmanlık alanı ortaya çıkmıştır.
Muhasebe mesleğinde ortaya çıkan uzmanlık alanlarından birisi de çevrenin önemini çok çarpıcı olarak ifade eden, Kuzey Amerika yerlilerinin “Bu dünya bize atalarımızdan miras kalmadı, biz onu çocuklarımızdan ödünç aldık” atasözü vb. fikirlere dayanan ve yeşil muhasebe, doğal kaynak muhasebesi gibi farklı isimlerle de ifade edilen çevre muhasebesidir.
Dünyada yaşanan hızlı nüfus artışı, sosyal medya kullanımının yarattığı aşırı tüketim olgusu, teknoloji ve sanayiinin de gelişmesiyle üretimin hızla ilerlemesi birçok çevresel sorunları da beraberinde getirmektedir. Yaşanan bu olumsuz gelişmeler sonucunda toplumda oluşan çevresel duyarlılık ve toplumsal baskı çevresel sorunların en büyük sorumlusu olan işletmeleri de çevreye duyarlı ve bilinçli olmaya yöneltmiştir. Çevre muhasebesi muhasebenin sosyal sorumluluk kavramı çerçevesinde işletmelerdeki çevresel duyarlılığa tepkisiz kalmayan muhasebe meslek mensuplarının çevresel duyarlılığa katkısı olarak ortaya çıkan bir uzmanlık alanıdır.
Bu çalışmada çevre muhasebesi kavramsal olarak incelenmektedir. İşletmelerin çevre ile olan ilişkileri sonucu ortaya çıkan çevresel maliyetlerden bahsedilerek, çevresel maliyetlerin muhasebeleştirilmesi ve raporlanmasına ilişkin bilgi verilen bu çalışmada ayrıca çevre muhasebesi Türkiye Muhasebe Standartları açısından ele alınmaktadır.
Çevre muhasebesine gereken önemin verilmesi noktasında bir farkındalık yaratmak amacıyla kaleme alınan bu çalışmanın, çevre muhasebesi ile Türkiye Muhasebe Standartları arasında ilişki kurması bakımından literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir.