
Hükümet Sistemlerine Göre Bürokrasi ve Siyaset İlişkisi
Şu kitabın bölümü:
Kaya,
R.
(ed.)
2025.
Bürokrasi ve Siyaset: Kuramlar ve İdeolojiler Perspektifinden Akademik Yaklaşımlar.
Özet
Bürokrasi yapmış olduğu faaliyet itibariyle siyasi karar vericilerle sürekli ilişki ve karşılıklı etkileşim içindedir. Kuvvetlerin arasındaki ilişkiye göre şekillenen hükümet sistemleri bu ilişki ve etkileşimin belirlenmesi noktasında önemli rol oynamaktadır. Çalışma hükümet sistemlerinin siyaset ve bürokrasi üzerindeki etkisini konu edinmektedir. Çalışmada meclis hükümeti sistemi, parlamenter sistem, yarı başkanlık sistemi ve başkanlık sisteminin bürokrasi siyaset ilişkisindeki yansımaları incelenmiştir. Çalışmada konu ile ilgili alan yazını, kuramsal bilgiler ve ülke mevzuatları incelenmiştir. Hükümet sistemleri, siyaset bürokrasi ilişkisi üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi bakımından saf tipleriyle sınırlı tutulmuştur. Çalışmada öncelikle bürokrasi, siyasal iktidar ve hükümet sistemleri kuramsal olarak açıklanıp siyaset bürokrasi ilişkisini etkileyen mekanizmalar incelenmiştir. Son bölümünde ise hükümet sistemlerinin uygulamadaki örnekleri doğrultusunda siyaset bürokrasi ilişkisi üzerindeki etkileri tartışılmıştır. Siyasi iktidar halk egemenliğine dayanması itibariyle toplum üzerinde karar alma ve kamusal faaliyetleri yürütme yetkisine sahiptir. Bürokrasi ise siyasi iktidarın almış olduğu kararları uygulama aracıdır. Modern devletlerin gelmiş olduğu konum itibariyle kamusal faaliyetlerin yürütülmesinde bürokrasi önemli işleve ve güce sahiptir. Bununla birlikte faaliyetlerini siyasi iktidarın emir ve talimatları doğrultusunda yerine getirmekte olup siyasi iktidarla güç mücadelesine girme eğilimde olmadığı görülmüştür. Çalışmada güçlü ve istikrarlı bir yönetim sağlayan hükümet sistemlerinin bürokrasiyi kontrol ve denetim altına alma konusunda daha işlevsel olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu doğrultuda güçlü ve istikrarlı yönetimi teşvik edecek olan hükümet sistemi mekanizmalarıyla birlikte devlet yapısı, parti sistemi ve ülkedeki demokratik kültür de siyaset ve bürokrasi ilişkini şekillendirdiği tespit edilmiştir.